ප්‍රබන්ධිත උරුමය: කොළඹ පිහිටි අන්තිම ශ්‍රී ලාංකික රජුගේ සිර මැදිරිය

~ ක්‍රිෂේන් මෙන්ඩිස්, ඇම්ස්ටර්ඩෑම් විශ්වවිද්‍යාලය
~ පරිවර්තනය: පඨිත පරිවර්තන ව්‍යාපෘතිය / අනුෂ්කා කහඳගම

යුරෝපීය සම්භවයක් ප්‍රකට කරන වාස්තුවිද්‍යාත්මක ලක්ෂණ සහිත ගොඩනැගිලිවලින් සැදුම් ලත්  කොළඹ කොටුවේ පැරණි වීදිවල  සැරිසැරීම නගරයේ යටත්විජිත අතීතය සිහිපත් කරනු ඇති බවට සැකයක් නැත. බ්‍රිතාන්‍ය හා ලන්දේසි වාස්තුවිද්‍යාවට උරුමකම් කියන ගොඩනැගිලි සහ ස්මාරක පොකුර මධ්‍යයේ, සෙලින්කෝ හවුස් ගොඩනැගිල්ලේ රථ ගාලෙහි පිහිටා තිබෙන කුතුහලය දනවන  කුඩා ස්මාරකයක් වේ. සම්ප්‍රදායට අනුව එය,  ශ්‍රී ලංකාවේ අවසාන දේශීය රාජධානිය වන උඩරට රාජධානියේ රජුට සම්බන්ධ  එකක් වන අතර, ස්මාරකයේ ඇති සටහනෙන් ඒ බව ප්‍රකට වෙයි. මෙම ස්මාරකය පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව මඟින් සංරක්ෂණය කරනලද ස්මාරකයක් ද වේ.

කොළඹ නගරයේ අතීතය පිළිබඳ තොරතුරු ගවේෂණය කිරීමේදී මෙම ආඛ්‍යානය එකිනෙකට නොගැළපෙන අසංගත ලක්ෂණවලින් ගොඩනැගී ඇති බව මාගේ කුහුල සහිත මනසට පෙනී ගියේය. ශාස්ත්‍රීය වශයෙන් පවතින දැනුම වන්නේ, රජු මෙම ස්ථානයේ සිරගත කර නොතිබූ බවත්, ඔහු පිටුවහල් කරන තෙක් විශාල නිවසක රඳවා හොඳින් රැක බලා ගත් බවත්ය. එවිට සත්‍ය ආඛ්‍යානය කුමක්ද?  එසේ නම්, මෙම ස්මාරකය කුමක්ද? 2018 දී මේ පිළිබඳ අධ්‍යයනය කිරීමට තීරණය කළ මම, බොහෝ දුරට බලාපොරොත්තු නොවූ නිගමනයක් සහිත පර්යේෂණ ලිපියක්  සම්පාදනය කර, එය අන්තර්ජාලය හා මුද්‍රිත මාධ්‍ය ඔස්සේ ප්‍රචාරය කරන ලදී. ශාස්ත්‍රීය ආඛ්‍යානය නිවැරදි බවත් වර්තමාන ස්මාරකය 1950 ගණන්වල ඉදිකර ඇති බවත් මෙම අධ්‍යයනයේදී තහවුරු විය.  මීට පෙර ප්‍රකාශයට පත් කළ ලිපියේ සාරාංශයක් ඉදිරිපත් කිරීමටත්, එය අවසන් කිරීමේදී ඉතිරි වූ පැනයකට පිළිතුරු ගවේෂණය කිරීමටත් මෙම ලිපියෙන් උත්සාහ කරමි; එවැනි ආඛ්‍යානයක් හා ස්මාරකයක් පිළිබඳ සංකල්පය ඇති වූයේ ඇයි?

වර්තමාන ස්මාරකය (කතුවරයා විසින් 2018 දී ලබාගත් ඡායාරූපයකි)

ජනප්‍රිය පුරාවෘත්තය වන්නේ,  රජු මෙරටින් පිටුවහල් කිරීමට පෙර ඔහුව කොළඹ බලකොටුව තුළ සිර මැදිරියක  රඳවා තැබූ බවයි.  නමුත් සත්‍ය කතාව එයද? 1815 පෙබරවාරියේදී ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජු සිංහාසනයෙන් නෙරපා හැරීමට බ්‍රිතාන්‍යය කටයුතු කළේය. මහනුවරින් පලා ගිය රජු 1815 පෙබරවාරි 18 වන දින අල්ලාගනු ලදුව, කොළඹට ඒවනු ලැබීය. මාර්තු 6 වන දින කොළඹට පැමිණි රජු සහ ඔහුගේ පවුලේ අය 1816 ජනවාරි 24 වන දින දකුණු ඉන්දියාවේ වෙල්ලෝර් වෙත පිටුවහල් කරන තුරු කොළඹ රැඳී සිටියහ.

රජයේ නිල ගැසට් පත්‍රයට සහ වෛද්‍ය හෙන්රි මාෂල්ගේ ලේඛනවලට අනුව ඔහුව රඳවා තිබුණේ නිවාස අඩස්සියේ මිස සිර මැදිරියක නොවන බව මාගේ පර්යේෂණයෙන් පෙනී ගියේය. 1815 මාර්තු 15 බදාදා අංක 704 දරණ ගැසට් පත්‍රයට අනුව, “සඳුදා දින, මේජර් හුක් සහ ඔහුගේ ආඥාදායකත්වය යටතේ සිටි බල ඇණිය මහනුවර රජු සහ ඔහුගේ පවුලේ අය පිරිවරා බලකොටුවට ඇතුළු වූහ. ඔහු සඳහා සූදානම්ව තිබූ කොටුවේ පිහිටි නිවසේ ඔහු ලැඟුම්ගත් අතර, ඔහුගේ පෞද්ගලිකත්වයට හානි නොවන පරිදි එය සකස් කොට තිබුණි.”

මේ අත්දැකීමට සමකාලීනයෙකු වන  වෛද්‍ය හෙන්රි මාෂල්  අවසාන රජුගේ පෙනුම, ඔහුගේ පිබිදීම සහ පරිහානිය පිලිබඳ  අපක්ෂපාතී විස්තරයක් ඉදිරිපත් කරයි. ඔහු ස්වකීය ග්‍රන්ථයේ මෙසේ සඳහන් කරයි: “ඔහුට ලබා දී ඇති බන්ධනාගාරය හෝ නිවස ඉඩකඩ සහිත වූ අතර යෝග්‍ය ගෘහ භාණ්ඩවලින් යුක්තවිය. නියත ලෙසම තම නව නිවස පිලිබඳ සතුටට පත්වූ ඔහු එයට ඇතුළු වනවිට ප්‍රකාශ කළේ,  “මට තවදුරටත් රජෙකු වීමට අවසර නොමැති බැවින්, මට පෙන්වා ඇති කරුණාව සහ අවධානයට මම ස්තූතිවන්ත වෙමි” යනුවෙනි (මාෂල්  1969).

මේ අනුව වෛද්‍ය මාෂල්ගේ ලියවිලි ද සැකයකින් ඔබ්බට තවදුරටත් තහවුරු කරන්නේ, රජු කොටුව තුළ පිහිටි නිවසක මිස සිර මැදිරියක රඳවා නොසිටි බවයි. එසේනම්,  මෙම නිවස පිහිටියේ කොහිද? ස්මාරක භූමිය සහ රජුගේ නිවස්නය පිළිබඳ ආඛ්‍යානය එකට එකතු වන්නේ මේ අවස්ථාවේදීය. ආර්. එල්. බ්‍රොහියර් පවසන පරිදි රජතුමා ලන්දේසි නිවසක නවාතැන් ගෙන සිටි අතර, පසු කාලීනව එය ඩාර්ලි බට්ලර් ගොඩනැගිල්ල විසින් ද පසුව ස්මාරකයේ වර්තමාන ස්ථානය වන සෙලින්කෝ හවුස් විසින් ද අත්පත් කර ගෙන තිබේ (බ්‍රෝහියර් 1984). මගේ ඓතිහාසික අධ්‍යයනයට අනුව, වර්තමාන ස්ථානය නියත වශයෙන්ම ලන්දේසි යුගයේදී නිවාස සමූහයක් ලෙස භාවිත කර ඇති අතර, ඒවා වසර ඒවා 1815 වන විටදී ද එසේම පැවති බවට නොඅනුමානය. එනම්,  බ්‍රිතාන්‍යයන් විසින් කොළඹ අත්පත් කරගෙන වසර 19කට පසුවය.

රජු නිවසක  රඳවා සිටියා නම්, මේ වර්තමාන ස්මාරකය කුමක්ද?  ඩාර්ලි බට්ලර් ගොඩනැගිල්ල මේ  නිවස පිහිටි භූමියේ 1860 ට පෙර ගොඩනඟන ලද අතර,  1955 සිට 1962 කාලයේදී සෙලින්කෝ මන්දිරය ඉදිකරන විට කඩා බිඳ දමන ලදී. ඩාර්ලි බට්ලර් ගොඩනැගිල්ල වටා වූ භූ දර්ශනයේ සැලකිය යුතු වෙනසක් සිදු වූයේ 19 වන සියවස මැද භාගයේදීය. ඒ, 1875 දී, බලකොටුවේ ප්‍රාකාරය බිඳ  දමා, ඩාර්ලි බට්ලර් ගොඩනැගිල්ලට යාබදව  එචෙලන් නම්වූ බැරැක්ක  සංකීර්ණයක් ඉදිකිරීම සඳහාය.  ජාතික ලේඛනාගාරයේ ඇති 1904 දී සකස් කරන ලද සවිස්තරාත්මක සැලැස්මක් පිලිබඳව  සිදුකරන ලද අධ්‍යයනයකින් පෙන්වා දෙන්නේ, ඩාර්ලි බට්ලර් ගොඩනැගිල්ලේ දකුණට මායිම්ව පිහිටි කුඩා පෙට්ටි හැඩැති ආකෘතිය,  ක්වීන්ස් වීදියට මුහුණලා ඇති බැරැක්කවලට පිවිසෙන දොරටුවේ ආරක්ෂක කුටිය බවයි. උළු සෙවිලි කළ වහලක් සහිත  හතරැස් හැඩයකින් යුක්ත මුර කුටියේ පැවැත්ම 1920 ගණන්වලට අයත් පැරණි ඡායාරූපයක් මගින් ද සනාථ වෙයි.  මේ ආරක්ෂක කුටිය සහ වත්මන්  ස්මාරකය අතර යම් සම්බන්ධතාවක් ඇති බව මා සැක කළ බැවින්, ඒ පිළබඳව වැඩිදුර දැනගැනීම සඳහා සිතියම් හා ගුවන් ඡායාරූප සමඟ තවදුරටත් සංසන්දනාත්මක විශ්ලේෂණයක් සිදු කළෙමි. එයින් පසක් වූයේ, මෙම පැරණි ආරක්ෂක කුටිය තිබූ ස්ථානය සහ වර්තමාන ස්මාරකය එකක් ලෙස හඳුනාගත හැකි බවයි.

1920 දී ලබා ගන්නා ලද රැජිණ වීදියේ ඡායාරුපයක්. පිවිසුමක් සහිත මුර කුටිය රතු රවුමකින් පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරයි (මුලාශ්‍රය: Extract from Sea Ports of India and Ceylon, 2005).

ආරක්ෂක කුටිය සහ වර්තමාන ස්මාරකය යන දෙකම එකම ස්ථානයක් බව පැහැදිලි වන නිසා, 1960 දී මුර කුටිය නවීකරණය කිරීමක් හෝ සම්පූර්ණ ප්‍රතිසංස්කරණයක් සිදු කර ඇති බව පෙනේ. එම වර්ෂයේ ගත් ඡායාරූපයක් මඟින්, ඩාර්ලි බට්ලර් ගොඩනැගිල්ල අසල ඇති වර්තමාන ස්මාරකය  තවමත් ඉදිවෙමින් පවතින සෙලින්කෝ හවුස් ගොඩනැගිල්ල සමඟ එකට පවතින බව පැහැදිලිව පෙනේ.

1960 දී බවර්ස් ගොඩනැගිල්ලේ සිට ගන්නා ලද ඡායාරූපයක්. රතු කවය මගින් වර්තමාන ස්මාරකය පෙන්වයි (මුලාශ්‍රය: The Faithful Foreigner, 2015)

විශාලම ප්‍රශ්නය පැන නඟින්නේ මෙවිටයි. එනම්, මෙය මෙලෙසින් සිදු වූයේ ඇයි ද යන්නය.  මෙම ව්‍යුහය නිර්මාණය කර, එය රජුගේ  සිර කුටිය ය යන ව්‍යාජ ආඛ්‍යානය සමඟ සම්බන්ධ කරන්නේ මක් නිසාද?  මෙය 1815 දී රජු රඳවා සිටි සිර මැදිරිය ලෙස, 1960 ගණන්වල සිට ඓතිහාසික උරුමයක් බවට පත්ව ඇත. මෙය අනන්‍යතාව වැරදියට වටහා ගැනීමක් පිලිබඳ සිද්ධියක්ද? සැබැවින්ම නැත. ප්‍රතිඵලවලින් පෙනෙන්නේ සිරගත කිරීම පිලිබඳ ආඛ්‍යානය අසත්‍යයක් බවත්, ස්මාරකය පසුකාලීන මුරකුටියක ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීමක් ලෙසත් ය. එබැවින් එය නිර්මාණය කරනලද උරුමයක් ලෙස සැලකිය හැකිය. නැතහොත්, මෙය නව ගොඩනැගිල්ලකට හිතාමතාම ලබා දෙනලද ආඛ්‍යානයක් ලෙස ද තේරුම් ගත හැක.

එවැනි ස්මාරකයක් නිර්මාණය කළේ මක් නිසාද සහ කවුරුන් විසින් දැයි මට සොයා ගැනීමට නොහැකි වූවත්, මෙම ප්‍රශ්නය සමාජ-දෘෂ්ටිවාදාත්මක කාචයක් ඔස්සේ ගවේෂණය කිරීම වැදගත් වෙයි.  එසේ කළ යුතු වන්නේ, විසඳුමක් සොයා ගැනීමට නොව,  විය හැකි භව්‍යතා ගවේෂණය කිරීමටය.

කොළඹ බලකොටුවේ ඉදිකිරීම් උරුමය පිළිබඳ දළ විශ්ලේෂණයක් කළහොත් පෙනී යන්නේ, එම අවකාශය ඕලන්ද යුගයේ සිට බ්‍රිතාන්‍ය යුගය දක්වා ගොඩනගන ලද ගොඩනැගිලිවලින් පිරී පැවති යටත් විජිත උරුම අවකාශයක් බවයි. මෙසේ බලන කළ, වර්තමාන ස්මාරකය   කොළඹ කොටුවේ ඇති එකම දේශීය උරුමය බව පෙනේ. උරුම අවකාශයේ නියෝජනය පිළිබඳ ප්‍රශ්නයක් නැගුවහොත්, එය සන්දර්භයට මැනැවින් ගැලපේ; එය සිංහල රාජධානියක රජකම් කළ දෙමළ රජෙකු හා සම්බන්ධ ස්මාරකයක් වන අතර, එමගින් මූලික වශයෙන් යුරෝපීය අවකාශයක් තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රමුඛ ජනවාර්ගික සංස්කෘතීන් දෙකම නියෝජනය කරයි.

මේ දෙස උරුම අවකාශයක දේශීය-යටත් විජිත නියෝජනය පිළිබඳ පර්යවලෝකින් ද බැලිය හැක. එසේනම්, මෙය පශ්චාත් යටත් විජිත ශ්‍රී ලාංකේය ජාතිකවාදය තුළ ක්‍රියාත්මක වූ වඩාත් පුළුල් නිර්-යටත් විජිතකරණ ක්‍රියාවලියේ කොටසක්ද? එසේත් නැතිනම්, මෙය හුදෙක්  පුද්ගලික උනන්දුව මත  සිදු කළ වංචනික ක්‍රියාවක්ද? නැතහොත්, එය මිල අධික ඉඩම් කණ්ඩයකට අතිරේක අගයක් එක් කිරීමට ගත උත්සාහයක්ද?

මුර කුටියක සිට සිර මැදිරියක් දක්වා මෙම ගොඩනැගිල්ලේ අර්ථය වෙනස් කිරීම 1950 දශකයේ අග භාගයේ දී සෙලින්කෝ මන්දිරය ඉදිකරන විට සිදු වූ බව පෙනේ. මෙය, යටත් විජිත අවකාශ දේශීයකරණ සහ නිර්-යටත් විජිතකරණ ක්‍රියාවලිය සිදුවූ ක්‍රියාකාරී ජාතිකවාදී යුගයක සිදු වූ දෙයකි. එනම්, 1948 දී බ්‍රිතාන්‍යයන්ගෙන් නිදහස ලැබීමෙන් පසු පළමු දශකය තුළ සිදු වූ දෙයකි. යටත්විජිතවාදයේ කේන්ද්‍රස්ථානය වූ කොළඹ සක්‍රීයව නිර්-යටත්විජිතකරණයට ලක් විය. වික්ටෝරියා උද්‍යානය 1958 දී විහාරමහදේවි උද්‍යානය ලෙසත්, ක්වීන්ස් හවුස් ගොඩනැගිල්ල ජනාධිපති මන්දිරය ලෙසත්, ඊට යාබද ක්වීන්ස් වීදිය ජනාධිපති මාවත ලෙසත්, ගෝර්ඩන් උද්‍යානය ජනරජ චතුරශ්‍රය ලෙසත් නම් කරන ලදී. එබැවින් යටත් විජිත යුරෝපීය උරුම ස්මාරක මධ්‍යයේ පශ්චාත් යටත් විජිත සිංහල අනන්‍යතා ව්‍යාපෘතියක් සඳහා ‘ශ්‍රී වික්‍රම රාජසිංහ රජුගේ සිර මැදිරිය’ ස්මාරකයක් ලෙස ප්‍රතිනිෂ්පාදනය කිරීම චිත්තාකර්ශණීය කාරණයකි. එනම්, මෙය උරුම අවකාශය නැවත අත්පත් කර ගැනීමේ එක් ආකාරයකි. 

ආශ්‍රේය ග්‍රන්ථ

Brohier, R. L. 1984. Changing Face of Colombo. Colombo: Lake House Investments.

Diessen, R. V and B. Nelemans. 2008. Comprehensive Atlas of the Dutch United East India Company Vol. IV. Cakovec: Zrinksi Printing & Publishing House.

Macmillan, A. 2005. Extract from Sea Ports of India and Ceylon.  Chennai. Asian Educational Services.

Marshall, H., 1846 (1969). Ceylon, a General Description of the Island and its Inhabitants. Dehiwala: Tisara Prakasakayo.

Mendis, H.M.C. 2018. Truth behind the Prison Cell of the Last King in Colombo Fort. Archaeology.lk [online] Available at: Truth behind the Prison Cell of the Last King in Colombo Fort

Perera, N.1999. Decolonizing Ceylon: Colonialism, Nationalism, and the Politics of Space in Sri Lanka. New Delhi: Oxford University Press.

Ranasinghe, D. 2015. The Faithful Foreigner: Thilo Hoffmann, The Man Who Saved Sinharaja. Colombo: Baur & Co. Ltd.

(මේ ලිපිය මුලින්ම පළවූයේ 2020 නොවැම්බර් 23 වනදා ‘Stichting Nederland Sri Lanka’ වෙබ් අඩවියේය. එය සිංහලට පරිවර්තනය කිරීමට හා නැවත පලකිරීමට අවසර දීම සම්බධයෙන් පඨිත සංස්කාරක මණ්ඩලයේ ස්තූතිය කතුවරයාට හිමි වේ. ක්‍රිෂේන් මෙන්ඩිස් මෑතකදී ඇම්ස්ටර්ඩෑම් විශ්වවිද්‍යාලයෙන්  භූ දර්ශන පුරාවිද්‍යාව පිලිබඳ ශාස්ත්‍රපති උපාධිය නිම කළේ භූගෝල තොරතුරු පද්ධති ඇසුරින් උඩරට සහ ලන්දේසි බලකොටු සිතියම්ගත කිරීම පිලිබඳ නිබන්ධනයක් සමඟය.  ඔහුගේ ශාස්ත්‍රීය උනන්දූන් වන්නේ සිංහලයාගේ යුද්ධ, මිලිටරි ඉතිහාසය සහ වාස්තු ශිල්පය, මිලිටරි භූ දර්ශන උරුමය යන තේමා වන අතර, ඔහු ආචාර්ය උපාධිය හැදෑරීමට සැලසුම් කරන්නේ  ගැටුම් පුරාවිද්‍යාව පිළිබඳවයි. ඔහු තම ලිපි ගණනාවක්ම ප්‍රකාශයට පත්කළ Archaeology.lk වෙබ් අඩවියෙහි පර්යේෂකයෙක් සහ සම්බන්ධීකාරකවරයාද වෙයි)

Total
12
Shares
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You May Also Like
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

ලාංකේය නර්තනය තුළ ගොඩ නැගෙන ස්ත්‍රිය පිළිබද දෘශ්ටිවාදී පසුබිම සහ චන්න විජෙවර්ධනගේ නර්තන භාවිතය

~  පියුමි   වාසනා, සිරිසීවලී මහා විද්‍යායලය, පානදුර (චායාරූප චන්න උපුලී නර්තනායතනයේ අනුග්‍රහයෙනි) අද්‍යතන ශ්‍රී ලංකාව තුළ  ස්ථාපිතව ඇති පුරැශ-මූලික දෘශ්ටිවාදය සහ ධනවාදයේ  අවශ්‍යතාවයනට අනුව “ස්ත්‍රිය” සකස් කොට තිබේ. ස්ත්‍රී ශරීරය, ස්ත්‍රී පැවතුම්, ස්ත්‍රී ආකෘතිය, ස්ත්‍රිය කියවීම, ස්ත්‍රී සමාජ භාවය යන සියල්ල, පුරැෂ-මූලික දෘශ්ටිය සහ ධනවාදයේ යෙදවීම් මත තීරණය වී තිබේ. ලංකාව තුළ පැවත එන ස්ත්‍රී සමාජ භූමිකාව කර්මකාරකයක් (object) බවට පත් කිරිමට එයට හැකිවි තිබේ. ධනවාදී පාරිභෝජන ක්‍රමය තුළ ස්ත්‍රිය හා ස්ත්‍රී ශරීරය ශෲංගාර-පූර්ණ…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

සමාජ-දේශපාලනික අභියෝග හමුවේ විශ්වවිද්‍යාලවල සමාජ වගකීමේ ස්වභාවය [1]

~ සසංක පෙරේරා (මෙම ලිපිය 2014 වසරේ ඉදිරිපත් කළ දේශනයක සිංහල පිටපත වේ. මුල් දේශනයේ සිට අද වන විට බොහෝ කලක් ඉක්ම ගොස් තිබුනද, එහි ඉදරිපත් කර තිබු අදහස්වල තත්කාලීන වලංගුතාවය සලකා, විශ්වවිද්‍යාල පිලිබඳ අපගේ කෙටි ලිපි මාලාවේ කොටසක් වශයෙන් නැවත පලකරන්නට සංස්කාරක මණ්ඩලය තීරණය කර ඇත) (ඉහල චායාරූපය: පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය; සුනන්දා ප්‍රේමසිරි, සිංහල අංශය, පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලය) උපකුලපතිතුමනි, පීඨාධිපතිතුමනි, මිත්‍රවරුනි; ඔබ සැමට සුභ උදෑසනක් වේවා. මීට කලකට ඉහතදී කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයේ ශාස්ත්‍ර පීඨයේ පීඨාධිපතිතුමා මා වෙත…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

ලංකාව තුළ චීන සමාගම් වල මැදිහත් වීම සුළු කොට තැකිය හැකිද?

පවිත්‍රා ජයවර්ධන,කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය – අප  ජීවත් වන්නේ ලෝක පර්යාය (world order) යම්කිසි ආකාරයක සංක්‍රාන්තියක තිබෙන මොහොතකයි. සෝවියට් සමූහාණ්ඩුව  බිඳවැටීමෙන් පසුව ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී පර්යායක් ලෝකයේ ඇති කිරීම්ට ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ බටහිර කඳවුර දැඩි ව්‍යායාමයක නිරත විය.  කෙසේ නමුත් අද වන විට ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කදවුර දැඩි අර්බුදයක සිටින බව පැහැදිළිය.  ඇමරිකාව වැනි රාජ්‍යයකම ට්‍රම්ප්  වැනි අන්ත දක්ෂිණාංශික නායකයෙක් පත්වීම, මහත් බලාපොරොත්තු ඇතිව සකස් වූ යුරෝපා හවුලෙන් බ්‍රිතාන්‍ය  ඉවත් විය යුතු බව බ්‍රිතාන්‍ය ජනයාම තීරණය කිරීම වැනි සරල නිදර්ශන…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජ විද්‍යා සම්ප්‍රදාය තුළ රචනය හා ප්‍රකාශනය

~ සසංක පෙරේරා, දකුණු ආසියානු විශ්වවිද්‍යාලය (මේ රචනය ‘සෝසියෝ ටෝක්ස්’ යූ ටියුබ් නාලිකාව සඳහා කළ අදහස් දැක්වීමේ ලිඛිත පිටපතයි. එහි ශ්‍රව්‍ය පඨිතයට මෙතැනින් පිවිසිය හැක) ආයුබෝවන්. මට මේ වෙලාවේ අවශ්‍ය ශ්‍රී ලංකාවේ දැනට පවතින සමාජ විද්‍යා සම්ප්‍රදාය තුළ රචනය හා ප්‍රකාශනය කියන ක්‍රියාවලීන් පවතින අකාකාරය ගැන යමක් කියන්නයි. ඒ, මීට පෙර මම කරපු අදහස් දැක්වීමේදී මතුවෙච්ච ‘රචනය’ කියන කාරණය පිළිබඳව වැඩි දුර සාකච්චා කිරීමේ අදහසින්. ඒත් රචනය හා ප්‍රකාශනය සම්බන්ධයෙන් කතා කරන කොට, සමාජ හා…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

තාක්ෂණික දියුණුව සමග ගබ්සාවේ දිශානතිය සහ එහි සමාජයීය පැතිකඩ  

~ පූර්ණිමා ගමගේ,  ආර්ථික විද්‍යාව පිලිබද ශාස්ත්‍රවේදී උපාධි අපේක්ෂිකා, රුහුණ විශ්වවිද්‍යාලය (කාටූනය: ගිහාන් ඩි චිකේරා) වර්තමානය වන විට තාක්ෂණය ලෝකයේ සියලුම අවකාශ අතික්‍රමණය කරමින්, සිය ආධිපත්‍යය පතුරවමින් සිටී. වයස් භේදයකින් තොරව තාක්ෂණික ව්‍යාප්තිය සිදුවත්ම, තාරුණ්‍යය සීග්‍ර වේගයකින් එයට නතු වෙමින් පවතින යුගයක, සමාජය කෙරෙහි ඉන් ඇතිවන ප්‍රතිවිපාක කෙලෙසින් වේ දැයි පූර්ව නිගමනයකට, පූර්ව කථනයකට එළැඹීම ඉතා දුෂ්කර කාර්යයකි. තාරුණ්‍යයට තාක්ෂණය සමීපවීමත් සමග දෛනික කටයුතුවලින් වැඩි ප්‍රමාණයක් තාක්ෂණය උපයෝගී කරගනිමින්  සිදුකර ගැනීමට වත්මන් මානවයා උත්සාහ කරයි.…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

විධිමත් ඓතිහාසික මූලාශ්‍ර, ජාත්‍යන්තර සබදතා පිළිබද ශාස්ත්‍රීය රචනාකරණය සහ නිර්මාණ සාහිත්‍යයේ අනාගතය

~ සසංක පෙරේරා, දකුණු ආසියානු විශ්වවිද්‍යාලය තත්කාලින ශ්‍රී ලංකාවේ සිට ඉන්දියාවේ හා නේපාලයේ බෞද්ධ සිද්ධස්ථාන වෙත වන්දනාවේ යන පිරිස් පිළබද පර්යේෂණයක් මා 2017 දී පමණ සැලසුම් කර, 2018 අග භාගයේ පමණ සිට ක්‍රියාත්මක කලෙමි.  මාගේ උනන්දුව වූයේ එම චාරිකා මගින් ජාත්‍යන්තර දේශ සීමා සහ දකුණු ආසියාව පිළිබද තත්කාලීන භූ-දේශපාලනික තේරුම්ගැනීම යම් ලෙසකින් වෙනස් ආකාරවලින් අර්ථ දැක්වීමට හැකිද යන්න සොයා බැලීමය. මාගේ ගවේෂණය තත්කාලීන වන්දනා ගතිකත්වයන් වෙත යොමු වී තිබුනද, යටත් විජිත යුගය දක්වාද පර්යේෂණය යොමු…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

වීර අලකේශ්වරගේ ශෝකාන්තය: අතීතයෙන් ලැබෙන සංඥා

~ සසංක පෙරේරා, සමාජ විද්‍යා අංශය, දකුණු ආසියානු විශ්වවිද්‍යාලය මා උසස් පෙළ පංතිවල ඉගෙනගන්නා කාලයේ, මට සිංහල බස ඉගැන්වූ  ගුරුතුමා කෝට්ටේ යුගයේ දී චීන නාවික අද්මිරාල්වරයෙයෙකු විසින් ලාංකේය පාලකයෙකු පැහැරගෙන යෑම පිළිබඳ කථාවක් අපට විස්තර කළ ආකාරය මට තවමත් මතකය. එනමුත් එය ඔහුගේ පන්තියේ විෂය කරුණුවල කොටසක් නොවීය. එනමුදු, හොඳින් පොතපත කියවූ පුද්ගලයෙකු වූ නිසා ඔහු මේ කතාව මැනවින් දැන සිටි අතර, එමගින් ඔහුට අවශ්‍ය වූයේ බලය හා දේශපාලන ඇඟිලිගැසීම් පිළිබඳ අපට කරුණු දැක්වීමටය.  මේ…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

සාහිත්‍ය සම්මාන, ඇගැයීමේ වතාවත් හා ශ්‍රීලාංකේය ඉංග්‍රීසි නිර්මාණාත්මක රචනාකරණය

සසංක පෙරේරා, දකුණු ආසියානු විශ්ව විද්‍යාලය, නව දිල්ලිය – (සටහන: මේ ලේඛණය 2016 ග්‍රේශන් සම්මාන පිළිගැන්වීමේ උත්සවයේදී 2017 මැය 27 දා කොළඹ බණ්ඩාරනායක සම්මන්ත්‍රණ ශාලාවේදී කළ කතාවේ වඩාත් දීර්ඝ සංස්කරණයේ සිංහල පරිවර්තනයයි. ) විනිශ්චයකරුවන් මුහුනපෑ ගැටලුවසර 2016 සදහා පිරිනමණ ග්‍රේෂන් සම්මාණයේ විනිශ්චයකරුවන් වශයෙන් සම්මාන සඳහා ඉදිරිපත් කර තිබූ රචනා පිළිබඳ තීරණ ගැනීමේදී මුහුණ පෑ ගැටළු පිළිබඳ කතා කිරීමේදී මා මේ අදහස් ඉදිරිපත් කරන්නේ මා සමග කටයුතු කළ අන් විනිසුරුවන් දෙදෙනා වන චන්දන දිසානායක හා රුහානි…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලවලට පහරදීම: ඉන්දියාවේ අනාගතය උකසට නොතබන්න

දීපක් නයියර් – ආර්ථිකවිද්‍යාව පිලිබඳ සේවාසම්මානිත මහාචාර්යජවහර්ලාල් විශ්වවිද්‍යාලය පරිවර්තනය:අනුෂ්කා කහඳගමගේදකුණු ආසියානු විශ්වවිද්‍යාලය (තත්කාලීනව විශ්වවිද්‍යාල තුළ, විශේෂයෙන් රාජ්‍ය අනුග්‍රහය සහිතව සිදුවන ප්‍රචණ්ඩත්වය, ඉන්දියාවේ ප්‍රභල දේශපාලනික වාදවිෂයක් බවට පත්ව තිබේ. මේ ප්‍රචණ්ඩත්වයේ එක් අරමුණක් වී ඇත්තේ එකී ආයතන තුළ සාම්ප්‍රදායිකව සිදු වූ විචාරශීලි කතිකාව හා දේශපාලනික විවේචනය පාලනය කිරීමය. එනමුත් මේ තත්වය සමස්ථ දකුණු ආසියාතික කළාපයටම පොදු තත්වයක් වන අතර, යම් මට්ටම්වලින් ඉන් බැහැර ප්‍රදේශවලද දැකගත හැක. දැනට ඉන්දියාවේ සරසවි තුළ සිදුවන ශිෂ්‍ය මර්දනය පෙන්වා දෙන මෙම…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට 1

භාෂණයේ අයිතිය සහ නිරාගමිකත්වයේ දේශපාලනය

~ |ගුරුගොඩ සිරිවිමල  හිමි ඉන්දික රත්නායක නැමැත්තකුට එරෙහිව බෞද්ධ තොරතුරු කේන්ද්‍රය මගින් නීතිමය පියවර ගන්නා ලෙස ඉල්ලමින් අපරාධ පරික්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂක තුමන්ගෙන් ඉල්ලා සිටින අවුල් සහගත ලිඛිත ඉල්ලා සිටීමක් මෑතකදී දක්නට ලැබුනි. ඉන්දික රත්නායකට මේ චෝදනාව එල්ල කිරීම සඳහා ඔවුන් ඉදිරිපත් කරන ලිපියේ දැක්වෙන පරිදි, ඔහු “බුදු දහම ජෛන දහමක් යැයි මිත්‍යා මතයක් සමාජගත කිරීමට යත්න දරා ඇති බව” පවසයි. මෙකී අදහස පිළිබඳව මා තුළ විශේෂ අදහසක් හෝ ආකර්ශනයක් නැත. කෙසේ වෙතත්, එම විවාදාපන්න කරුණ ගැන සාකච්ඡාවකට…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට