මානව විද්‍යාව ඡායාරූපවලට බිය වන්නේ ද?

Perera, Sasanka. Fear of the Visual? Photography, Anthropology, and Anxieties of Seeing (දෘශ්‍යත්වයට බියවීම? චායාරූප ශිල්පය, සමාජ මානව විද්‍යාව හා දැකී​ම පිළිබඳ ඇති සාංකා). නව දිල්ලිය: ඕරියන්ට් බ්ලැක්ස්වෝන් ප්‍රකාශන සමාගම, 2020. පිටු: 280. ISBN 978-93-5287-995-3 . මිල: ඉන්දියානු රුපියල් 850.00 (ඝන කවරය සහිතව).

විමර්ශනය: ජිනෝයි හොසේ පී.

ඔබ ඉන්ස්ටග්‍රෑම් භාවිතා කරන්නෙකු නම්, පූර්ව-විවාහ ඡායාරූපකරණය (pre-wedding photo-shoot) කෙතරම් කේන්ද්‍රීය භාවිතයක් බවට පත් වී ඇත්දැයි මැනැවින් දන්නවා ඇති. තත්කාලීන සමාජ මාධ්‍යය විවාහ වීමට සැරසෙන තරුණ තරුණියන්ගේ ඊනියා ‘අවංක’ (candid) ඡායාරූපවලින් පිරී පවතී. ඒවා මගින් ඩිජිටල් අවකාශ ඔස්සේ ප්‍රතිරූප පරිභෝජනය කරන ප්‍රේක්‍ෂකයින් තුළ විස්මය, බැණවැදීම් හා ඊර්ෂ්‍යාව ජනිතකරවයි. උදාහරණ ස්වල්පයක් සම්බන්ධයෙන් පමණක් විවාහ දිවියට අතුළුවන්නට සැරසෙන තරුණ කරුණියන්ගේ වඩාත් ප්‍රේමණීය ඡායාරූප අන්තර්ජාලය ඔස්සේ අතිශයින් ජනප්‍රිය වී පැතිර ගියේ මෙවන් සමාජගතවෙමින් පැවති සමාජ-සංස්කෘතික ප්‍රවණතා පිළිබඳ උණුසුම් විවාද අවුළුවමිනි.

‘එක් ඓතිහාසික මොහොතක්’

19 වන සියවස මුල්කාලය තෙක් දිවයන මංගල ඡායාරූපවල ඉතිහාසය හා සැසඳීමේ දී පූර්ව-විවාහ ඡායාරූප බෙහෙවින් මෑතකාලීන ප්‍රවණතාවකි. මුල්ම මංගල ඡායාරූප සමාජයට පැමිණියේ 1840 දශකයේ මුල් කාලයේය. සමාජ මානව විද්‍යාඥ සසංක පෙරේරා සිය Fear of the Visual? Photography, Anthropology, and Anxieties of Seeing යන කෘතියෙන් පවසන්නේ මංගල ඡායාරූප බිහිවූයේ භාවිතයක් ලෙස ඡායාරූප ශිල්පය සමාජගත වී ඉතාමත් කෙටි කලකට පසුව බවයි. මෙලෙසින් මුලින්ම වෘත්තීයමය ලෙස ඡායාරූප ගත කළ යුවල වූයේ එංගලන්තයේ වික්ටෝරියා රැජින හා එඞ්වර්ඞ් කුමරාය. ඒ 1840 වසරේදීය. මුලින්ම මංගල ඡායාරූපකරණය යන සමාජ භාවිතයට හුරු වූයේ ප්‍රභූන්ය. ඊට හේතු වූයේ, එහි අධික මිල හා අවශ්‍ය තාක්‍ෂණය ලබා ගැනීමට තිබූ හැකියාව වැනි කරුණුය. එනමුත් 19 වන සියවස අග භාගය හා 20 වන සියවස මුල් කාලය වන විට, තාක්‍ෂණය ලබා ගැනීමට තිබූ හැකියාව වඩාත් ව්‍යාප්ත වීම හා ඡායැරූපයකට පෙනී සිටීම උදෙසා මිඩංගු කළ යුතු කාලය බෙහෙවි​න් ​කෙ​ටි වීමත් සමගම මංගල ජායාරූප ශිල්පීන් විවාහ පත් තරුණ තරුණියන් ගේ එක් ඡායාරූපයක් වෙනුවට ඡායාරූප සමූහයක් ගන්නට පෙළඹුනි. ‘Framing and Performing Intimacy: An Incomplete Social History of Wedding Photographs’ යන බෙහෙවින් සවිස්තර පරිච්ඡේදයෙන් පෙරේරා පෙන්වා දෙන්නේ, විවාහ උත්සවයකදී ගත හැකි ඡායාරූප ප්‍රමාණය මෙලෙස වැඩිවීමත් සමගම මංගල ඇල්බමය (wedding album) බිහි වූ බවයි.

පෙරේරා දකින අකාකාරයට, ඡායාරූප ශිල්පය හුදෙක් තාක්‍ෂණික මෙවලමක් උපයෝගී කරගනිමින් සිදුකරන්නට යෙදෙන තාක්‍ෂණික කටයුත්තක් පමණක් නොවේ. ඒ වෙනුවට එමගින් සිදුවන්නේ සමාජයීය ලේඛනයක් ගොඩනැගීමය. රෝලන්ඞ් බාත් Camera Lucida යන සිය කෘතියෙන් පෙන්වා දෙන්නේ, මූලික වශයෙන් සෑම ඡායාරූපයකින්ම එක් පැහැදිලි පණිවිඩයක් ලබාදෙන බවයි. එනම්, “සිදුවී ඇත්තේ මෙයයි” යන්න සනිටුහන් කිරීමය (“that has been”). මේ අනුව, බාත් දුටුවේ ඡායාරූපයකින් ‘මරණය’ නැතිනම් යම් දෙයක අවසන කාලානුරූපව සනිටුහන් වන බවයි. එනම්, සෑම ඡායාරූපයක්ම ඉතිහාසයේ එක් මොහොතක් නියෝජනය කරන බ​වයි. තර්කයනින් තොරව, ඡායාරූපයකින් නියෝජනය කරන අවස්ථාව ඒ සිද්ධිය පිළිබඳ වඩාත් විශ්වාසවන්තම නියෝජනය වේ. තවද, යුවලකගේ මංගල ඡායාරූපය උදාහරණයක් සේ සලකන්නේ නම්, එම ඡායාරූප මගින් එහි දැකගත හැකි පුද්ගලයින් පිළිබඳ බෙහෙවින් කුතුහල් සහගත හා සංකීර්ණ කරුණු පෙන්නුම් කරයි. එනමුත් පෙරේරා සඳහන් කරන්නේ, සමාජ මානව විද්‍යාඥයින් විසින් ඡායාරූපවලට අවශ්‍ය වැදගත්කම ලබා නොදෙන බවයි. මේ අනුව, මේ කෘතියෙන් උත්සාහ කරනුයේ සමාජ විද්‍යාව හා මානව විද්‍යාව වැනි විෂයන් තුළ ඡායාරූප ​ලෝක​ය දැකීමේ වඩාත් සවිඥානික විධික්‍රමයක් සේ භාවිත නොවන්නේ ඇයිද යන ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු සැපයීමටය.

පුද්ගලික ප්‍රවේශය

කෙසේ වෙතත් පැහැදිලිවම කිව යුත්තේ, පෙරේරා ඡායාරූප හා සම්බන්ධ මානව විද්‍යාත්මක ශක්‍යතා ගවේශණය කරන සාම්ප්‍රදායික මානව විද්‍යාඥයෙකු නොවන බවයි. ඔහුගේ ප්‍රවේශය අතිශයින් පෞද්ගලික එකකි. ඔහු ද ඡායාරූප ශිල්පියෙකු වන අතර ඔහුගේ පවුලේ බොහෝ දෙනා ඡායාරූප ශිල්පයේ වැදගත්කම පිළිගත්තවුන්ය. සිය කෘතියෙන් පෙරේරා අවධානය යොමුකරන කරුණු අතරට දකුණු ආසියා කලාපයේ ඡායාරූප ශිල්පයේ වර්ධනය, යටත්විජිතවාදය මගින් ඡයාරූපකරණය මත ඇතිකළ බලපෑම, යටත්විජිත දේශපාලනය බලය හා ඡායාරූපකරණය අතර ඇති සබදතාව ආදිය ඇතුලත් වේ. මේ ඔස්සේ ඔහු සිදුකර ඇත්තේ සමාජ විද්‍යාත්මක මෙවලමක් ලෙස ඡායාරූප යොදාගැනීම සඳහා ප්‍රභල තර්කයන් ගොඩනැගීමය. මේ තර්කය ගොඩනැගීම සඳහා ඔහු අනේකවිද චරිත ගණනාවක් අප හමුවට ගෙන එයි. මේ අතර ඔහුගේ පවුලේ සමාජිකයින් මෙන්ම ශාස්ත්‍රඥයින් වන සූසන් සෝන්ටාග් (On Photography කෘතියේ කතෘ) හා ජෝන් බර්ජර් (About Looking කෘතියේ කතෘ) මෙන්ම දකුණු ආසියාවේ හා ඉන් ඔබ්බෙහි ඡායාරූපකරණයේ සංවර්ධනයට බලපෑම් කළ ඡායාරූප ශාලා අයිතිකරුවන්, ඡායාරූප ශිල්පීන් හා ව්‍යාපාරිකයින් ද ඇතුලත් වේ. එමෙන්ම ඔහු අවධාරණය කරන උනන්දුසහගත අන් කරුණු අතර තත්කාලීන ප්‍රවණතාවක් වන ‘සෙල්ෆි’ ඡායාරූපකරණයේ ආරම්භය හා එහි ව්‍යාප්තිය සහ එතුළ ස්වීයත්වය (self) අර්ථවත් වන ආකාරය හා ද්‍රශ්‍ය සමාජ හා මානව විද්‍යා යන විෂයන්ගේ අවශ්‍යතාව වැනි තේමා ද ඇතුලත් වේ.

පෙරේරා ගේ භාෂාව අතිශයින් පැහැදියිය. එහි ස්වරය පාඨකයා ධෛර්යමත් කරයි. තියුණු අන්තර්දෘෂ්ටි හා පුළුල් පර්යේෂණ පදනමක් ඔස්සේ පෙරේරා විසින් සමාජ මානව විද්‍යා ක්‍ෂේත්‍රය තුළ ඉතාමත් ගැඹුරින් කරුණු සාකච්​චාව​ට භාජනය කරන පුරෝ​ගාමී කෘතියන් සම්පාදනය කර ඇත. එමෙන්ම ඒ කෘතිය ශාස්ත්‍රඥයින් නොවන සාමාන්‍ය පුද්ගලයින්ට ද කියවා රසවිඳිය හැක. මෙහි ඇති එකම ගැටළුව වන්නේ කෘතියේ ඇති ඡායාරූප ඊට සුදුසු කඩදාසිවල මුද්‍රණය කර නොතිබීමය.

(මේ විමර්ශනය මුලින්ම පළවූයේ 2020 සැප්තැම්බර් 19 වනදා ‘ද හින්දු’ පවත්පතේය)

Total
6
Shares
Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You May Also Like
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

තත්කාලින ශ්‍රී ලාංකේය කලා භාවිත ඔස්සේ ජෝර්ජ් කීට් කියවීම

Buddha to Krishna: Life and Times of George Keyt (බුදුන්ගේ සිට ක්‍රිශ්නා දෙවිදුන් කරා: ජෝර්ජ් කීට්ගේ ජීවිතය සහ යුගය). යශෝධරා දල්මියා. නව දිල්ලිය: රව්ට්ලෙජ්, 2017. පිටු: 216. ISBN 978-1-138-03814-1. මිල: ඉන්දියානු රුපියල් 795.00 (ඝන කවරය සහිතව). ___________ විමර්ශනය: අනෝලි පෙරේරා අතිශයන් වැදගත් 20 වන සියවසේ චිත්‍ර ශිල්පියෙකු වන ජෝරජ් කීට් පිලිබඳ යශෝධරා දල්මියාගේ කෘතිය ඓතිහාසික වශයෙන් ඉතාමත් වැදගත් වන්නේ එවැනි පුළුල් බුද්ධිමය උත්සාහයක් ඔහු ජීවත් වූ ශ්‍රී ලංකාවේද බෙහෙවින් විරල බව සැලකිල්ලට ගත් විටය. මා…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

ශ්‍රී ලංකාවේ පෘතුගීසි යුගය පිලිබඳ කියවීමක්

(Dis)connected Empires: Imperial Portugal, Sri Lankan Diplomacy, and the Making of a Habsburg Conquest in Asia. ((වි)සම්බන්ධිත අධිරාජ්‍යය: අධිරාජ්‍යවාදී පෘතුගාලය, ශ්‍රී ලංකා රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකත්වය හා ආසියාවේ හැබ්ස්බර්ග් ආක්‍රමණයක නිර්මාණය). සොල්ටාන් බීඩර්මන්. ඔක්ස්ෆර්ඞ්: ඔක්ස්ෆර්ඞ් විශ්වවිද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2018. පිටු: 255. ISBN: 9780198823391, doi: 10.1017/S002191181900233X (රෙදි කවරය සහිතව).  ___________ විමර්ශනය: නිරා වික්‍රමසිංහ, ලයිඩන් විශ්වවිද්‍යාලයපරිවර්තනය: ප්‍රවීන් තිලකරත්න (Dis)connected Empires: Imperial Portugal, Sri Lankan Diplomacy, and the Making of a Habsburg Conquest in Asia කෘතිය මගින් සොල්ටාන් බීඩර්මන් ගවේෂණය කරන්නේ…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

කොන්ටෙන් මෙයසූ සිංහලෙන් කියවීමේ උත්සාහයක්

පරිමිතත්වයෙන් පසු: අහඹුබවේ අනිවාර්යතාවය පිළිබඳ රචනයක්. කොන්ටෙන් මෙයසූ (Quentin Meillassoux විසින් රචිත After Finitude: An Essay on the Necessity of Contingency කෘතියේ සිංහල පරිවර්තනය. පරිවර්තක: වංගීස සුමනසේකර). කොළඹ: තීර්ථ ප්‍රකාශන, 2019. පිටු 360. මිල: රුපියල් 700.00. ISBN 978-955-4940-03-1. ———- විමර්ශනය: රංග මනුප්‍රිය දාර්ශනික කෘතියක් සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කිරීම බොහෝ විට පරිවර්තකයාට, ප්‍රබන්ධ රචනාවක් පරිවර්තනය කරන තරම් පහසු කටයුත්තක් නොවීමට ඇති ඉඩ වැඩිය. අනෙක් අතට, මෙරට දාර්ශනික සාහිත්‍ය පිළිබඳ සුවිශේෂී උනන්දුවක් දක්වන සීමිත පාඨක පිරිසක් හඳුනා…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

සිංහල ගීතයේ හා කාව්‍යයේ දේශපාලනය

Modernizing Composition: Sinhala Song, Poetry, and Politics in Twentieth-Century Sri Lanka (ගීත නිර්මාණය නවීකරණය කිරීම: විසිවන සියවසේ ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිංහල ගීතය, කාව්‍යය හා දේශපාලනය). ගැරට් ෆීල්ඩ්. ඕක්ලන්ඩ්: කැලිෆෝර්නියා විශ්වවිද්‍යාලයීය මුද්‍රණාලය, 2017. පිටු: 213. ISBN: 9780520294714 (මෘදු කවරය සහිතව). ඇමරිකානු ඩොලර් $34.95. doi: 10.1525/luminous.27   විමර්ශනය: ප්‍රවීන් තිලකරත්න, ඉංග්‍රීසි අධ්‍යයනාංශය, කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය සිංහල ජනප්‍රිය ගීයේ රසිකයන්ට මෙන්ම එහි ඉතිහාසය, රසාස්වාදය හා විචාර කලාව හදාරන්නන්ට ගීයක පදවල ඇති වැදගත්කම මෙන්ම ගී පද හා කාව්‍යය අතර ඇති සමීප…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

අතීතය පිලිබඳ දේශපාලනය

දේවසිරි, නිර්මාල් රංජිත්. ලංකාවේ ඉතිහාසය: දෘශ්ටිවාදී විචාරයක්. දෙහිවල: විදර්ශන. 2019. ISBN -978-624-5084-17-4, පිටු: 269. මිල රුපියල් 950.00 (ඝන කවරය සහිතව). ___________ විමර්ශනය: සමල් විමුක්ති හේමචන්ද්‍ර ශ්‍රී ලංකා ඉතිහාසය පිළිබඳව දෙස්විදෙස් ශාස්ත්‍රඥයන් විසින් 90 දශකයෙන් මෙපිටට ලියා ඇති ශාස්ත්‍රීය ලේඛන පිළිබඳව අපගේ අවධානය යොමු කිරීමේදී අපට මඟ නොහැර යා නොහැකි යථාර්තය වන්නේ ඉංග්‍රීසී භාෂාවෙන් ලියැවී ඇති ලේඛනවල ඇති සාපේක්‍ෂ ගුණාත්මකභාවය සහ සිංහල භාෂාවෙන් ඇති ලේඛනවල සාපේක්‍ෂ දරිද්‍රතාවයයි. විශේෂයෙන්ම අන්තර්ජාතික දැනුම් පද්ධතිය තුළ වර්ධනය වූ ව්‍යුහවාදය, පශ්චාත්ව්‍යුහවාදය,…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

උඩරට රාජධානියේ සමාජ-සංස්කෘතික අතීතය පිළිබඳ කියවීමක්

Obeyesekere, Gananath. Many Faces Of The Kandyan Kingdom 1591-1765: Lessons for Our Time (උඩරට රාජධානියේ අනේකවිද පැතිකඩ 1591-1765: අපගේ යුගය සඳහා ගතහැකි පාඩම්). කොළඹ: සේල් ෆිශ් ප්‍රකාශන සමාගම, 2020. පිටු: 195. ISBN 978-955-7743-060-6. මිල: ශ්‍රී ලාංකේය රුපියල් 1, 200.00 (මෘදු කවරය සහිතව). ~ විමර්ශනය: සසංක පෙරේරා, දකුණු ආසියානු විශ්වවිද්‍යාලය, නව දිල්ලිය ගනණාත් ඔබේසේකර විසින් මෑත කාලීනව ශ්‍රී ලංකාවේ පළකරන ලද කෘති දෙකෙන් නවතම කෘතිය වන්නේ Many Faces Of The Kandyan Kingdom 1591-1765: Lessons for Our…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

අනගාරික ධර්මපාල තුමා පිළිබඳ  පුලුල් කියවීමක් 

Rescued from the Nation: Anagarika Dharmapala and the Buddhist World (ජාතියෙන් ගලවා ගත් පසු:  අනගාරික ධර්මපාල සහ බෞද්ධ ලෝකය). ස්ටීවන් කෙම්පර්. චිකාගෝ: චිකාගෝ විශ්වවිද්‍යාලයීය මුද්‍රණාලය, 2015.  පිටු: 368. මිල; අමෙරිකානු ඩොලර් $69.95 (ඝන කවරය සහිතව). ISBN 9780226199078 ___________ විමර්ශනය: සසංක පෙරේරා, දකුණු ආසියානු විශ්වවිද්‍යාලය  ශ්‍රී ලංකාවේ සිංහල හා බෞද්ධ පසුබිමක හැදී වැඩුන අයෙකුට අනගාරික ධර්මපාල තුමා ( 1864-1933) කිසිවිටෙකත් මගහැරිය හැකි චරිතයක් නොවේ.  අප සියලු දෙනාම දෛනික සමාජානුයෝජනය තුළින් මැනවින් ඉගෙනගෙන ඇති පරිදි, එතුමා ශ්‍රී…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

නිර්ව්‍යාජත්වයේ කාව්‍යාත්මකභාවය සහ දේශපාලනය: සිංහල ජාතිකවාදය පිලිබඳ සංස්කෘතික වංශාවලියක්

The Politics and Poetics of Authenticity: A Cultural Genealogy of Sinhala Nationalism (නිර්ව්‍යාජත්වයේ කාව්‍යාත්මකභාවය සහ දේශපාලනය: සිංහල ජාතිකවාදය පිලිබඳ සංස්කෘතික වංශාවලියක්). හර්ෂන රඹුක්වැල්ල. යුනිවර්සිටි කොලේජ් ලන්ඩන් මුද්‍රණාලය, 2018. පිටු: 178. ISBN: 978-1-78735-128-8. මිල: පවුම් 35.00 (ඝන කවරය සහිතව); පවුම් 15.00 (මෘදු කවරය සහිතව). කෘතියේ පී.ඩී.එෆ් පිටපතක් මේ පිවිසුම ඔස්සේ නොමිලේ ලබාගත හැක. ___________ විමර්ශනය: අනුෂ්කා කහඳගමගේ, දකුණු ආසියානු විශ්වවිද්‍යාලය, චානක්‍යපූරි, නව දිල්ලිය ජාතිකත්වය, ජාතිකවාදය, සිංහල බෞද්ධ ජාතිකවාදය වැනි සංකල්ප ශ්‍රී ලාංකේය අධ්‍යයනික ප්‍රජාවට ආගන්තුක සංකල්ප…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

18 වන සියවසේ ඕලන්​ද යටත්ත්විජිත ජීවිතය පිළිබඳ විචාර පූර්වක කියවීමක්

van der Velde, Paul (Transalted by Lisbeth Bennik. Life Under the Palms: The Sublime World of the Anti-colonialist Jacob Haafner (පෝල් වැන්ඩර් වෙල්ඩ් [පරිවර්තනය: ලිස්බෙත් බෙනික්], පොල් සෙවණේ ජීවිතය: යටත් විජිත විරෝධී ජාකොබ් හාෆ්නර් ගේ උත්කෘෂ්ට ලෝකය). සිංගප්පූරුව: සිංගප්පූරු ජාතික විශ්වවිද්‍යාලයීය මුද්‍රණාලය. 2020. පිටු 200. මිල: සිංගප්පූරු ඩොලර් 24.00. ISBN: 978-981-3250-82-6 විමර්ශනය: අනුශ්කා කහදගම, දකුණු ආසියානු විශ්වවිද්‍යාලය, නව දිල්ලිය Life Under the Palms යන මෙම කෘතිය  ජාකොබ් හාෆ්නර් නම් ජර්මානු සම්භවයක් සහිත ඕලන්ද ජාතික සංචාරකයාගේ…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට

ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය සහ උතුරුකරයේ ‘ගෙදර’ පිලිබඳ හැඟීම

In My Mother’s House: Civil War in Sri Lanka (මගේ මවගේ නිවසේ: ශ්‍රී ලංකාවේ සිවිල් යුද්ධය). ශාරිකා තිරාණගම. ෆිලඩෙල්ෆියාව: පෙන්සිල්වේනියා විශ්වවිද්‍යාල මුද්‍රණාලය, 2011. පිටු 296. ISBN: 9780812222845. මිල: අමෙරිකානු ඩොලර් 29.95 (මෘදු කවරය සහිතව). විමර්ශනය: දියෝතිමා චත්තෝරාජ්, රුඅර් විශ්වවිද්‍යාලය, ජර්මනියපරිවර්තනය: හිරණ්‍යදා දේවසිරි ___________ උතුරේ ශ්‍රී ලාංකික දෙමළ සහ මුස්ලිම් ජනයා අතර ‘ගෙදර’ (home) යන්නට ලැබෙන ප්‍රතිවිරුද්ධ අර්ථ සමග මෙම කෘතිය සවිස්තරාත්මකව ගනුදෙනු කරයි. තිරාණගම මෙහිදී නිරූපණය කරන්නේ, යමෙකුගේ ගෙදර (ur,18 පිටුව) පිළිබඳව දැනගත හැකි දෑ…
වැඩි විස්තර පරිශීලනයට